Christenen in Egypte/Egypte

Geloften betalen

P1370978

Het Mariaklooster bij de Vogelberg, 225 km ten zuiden van Caïro, is een bijzondere plaats. Volgens de overlevering is de Heilige Familie tijdens de vlucht naar Egypte hier geweest. Als eerste bewijs wordt hiervoor aangevoerd dat de kloosterkerk al in het jaar 328 op last van Helena, de moeder van keizer Constantijn, zou zijn gebouwd en dat zij over het algemeen kerken liet bouwen op plaatsen waar de Heilige Familie was geweest. Het tweede bewijs is het getuigenis van een vijfde(?)-eeuwse monnik die in een visioen zag dat de Heilige Familie hier was. Verder wijst men met enige graagte op een handafdruk in een rots die van Christus zelf zou zijn.

P1380120

Een opvallend kenmerk van de kerk is dat het aloude doopvont uitgehakt is in één van de pilaren van het gebouw. Omdat veel kopten hun kinderen graag op deze heilige plaats willen laten dopen, zijn er inmiddels nieuwe doopvonten geplaatst en is het oude doopvont afgeschermd met glas om slijtage te voorkomen, maar enkele decennia terug was het nog volop in gebruik.

P1380118

Vandaag vertelt één van onze studenten me dat hij ook zelf hier in deze kerk in het Mariaklooster is gedoopt. “Maar jij komt toch uit een protestants gezin?” vraag ik enigszins verbaasd? “Dat klopt,” zegt hij, “maar in de tijd dat ik geboren werd, was onze gemeente vacant, en dus gingen veel mensen naar het klooster om daar hun kinderen te laten dopen. Voor de orthodoxe priester die doopte, was het voldoende dat het kind uit een christelijk gezin kwam en deed het kerkgenootschap er verder niet toe.”

P1380035

“Mensen uit onze gemeente, net als vele anderen, gingen ook naar het klooster toe om bijvoorbeeld te bidden om een zwangerschap en deden God daarbij een gelofte: als U ons een kind geeft, zullen wij U een schaap geven. Zulke geloften werden vaak ingelost tijdens de jaarlijkse Moelid van de Maagd (Mariafeest), waarbij men dan het beloofde schaap meebracht, slachtte, een deel aan de priester gaf en de rest als familie bij het klooster opat.”

P1430973

“Toen onze gemeente echter een nieuwe predikant kreeg, stond hij erop dat mensen hun kinderen voortaan in de gemeente zouden laten dopen en dat ze hun geloften in onze eigen kerk zouden betalen. Het bezoeken van het klooster verbood hij.”

P1380005

“Is het voor protestantse christenen helemaal taboe om het klooster te bezoeken?” vraag ik quasi-schuldbewust. Ik ben er een paar maanden geleden geweest met een gezelschap dat niet alleen bestond uit mijn broer en schoonzus in hun onschuld maar ook uit een protestantse theologiestudent en zijn vrouw en zelfs een dominee en zijn gemalin. En twee weken terug was ik er opnieuw, ditmaal als deelnemer aan de conferentie van de St. Marcus Stichting.

P1380100

“Nee,” antwoordt de student gelukkig, “een bezoek uit toeristische of historische interesse is geen enkel probleem. Protestantse predikanten vinden alleen dat je er niet naar toe mag om geloften te doen of tijdens de moelid van de Maagd.” Dat laatste komt op mij alsnog vrij streng over: de moelid van de Maagd bij het klooster in Durunka, 175 kilometer verder naar het zuiden, heb ik met twee verschillende studenten van ons bezocht en dat gold toen toch als een redelijk verantwoord uitje.

P1380016

“Doen jullie als protestanten dan ook geen geloften meer?” vraag ik verder. “Dat nog wel,” zegt de student. “Bedoel je daarmee dat mensen aan het begin van het jaar geld aan de kerk toezeggen dat ze dan in de loop van het jaar geven?” informeer ik verder—in Caïro hoor ik soms aan het eind van een kerkdienst een oproep om zulk toegezegd geld daadwerkelijk aan de kerk af te dragen. “Nee,” zegt de student, “dat is wat anders. De gelofte die mensen bij een klooster doen wordt nadhr genoemd en is een gelofte aan God: als Hij een gebed verhoort, dan zal men dit of dat geven. En dit komt bij ons in de gemeente nog steeds voor. Alleen geven mensen hun gave niet meer aan een klooster maar aan onze eigen kerk. Zo deed mijn moeder God de gelofte vijftig pond aan de kerk te schenken als mijn broer zijn dienstplicht niet zou hoeven te vervullen. Inderdaad werd hij vrijgesteld en dus gaf mijn moeder het geld aan de gemeente.”

P1380074

Het hele verhaal klinkt mij wat “oudtestamentisch” in de oren en niet zonder reden: in het Oude Testament wordt het betalen van geloften zeer vaak genoemd. Zo wordt, om slechts één voorbeeld te noemen, het bekende vers “Roept Mij aan in den dag der benauwdheid; Ik zal er u uithelpen, en gij zult Mij eren” (Psalm 50:15) direct voorafgegaan door de woorden: “Betaalt den Allerhoogste uw geloften.”

P1380121

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s