Theologie

Genesis 22 volgens Bar-Hebraeus

P1420818.jpg

Genesis 22 is het indrukwekkende hoofdstuk over Abraham die zijn zoon Izaäk moet offeren – een verhaal dat volgens Calvijn voortdurende overdenking verdient. Gregorius Bar-Hebraeus (1226–1286) mag in het Nederlandse taalgebied weinig bekendheid genieten, in de Syrische christelijke traditie geldt hij als één van de grootste geleerden. Hij schreef onder andere een Bijbelverklaring, die deels in de Engelse vertaling van Martin Sprengling en William Creighton Graham online staat.

Hieronder Bar-Hebraeus’ opmerkingen bij Genesis 22 (door mij uit het Engels in het Nederlands vertaald; vetgedrukt de versnummers en schuingedrukt de Bijbeltekst die hij bespreekt; tussen vierkante haken opmerkingen van mijn hand):

1 En Hij zei tegen hem: “Abraham.” Volgens de Griekse vertaling: “Abraham, Abraham.”

2 En offer hem daar als een brandoffer – een voorafschaduwing [type] van het kruis – op één van de bergen – een voorafschaduwing van Golgotha.

3 En hij nam twee van zijn jongemannen – een voorafschaduwingen van de twee rovers [de twee ‘moordenaars’ aan het kruis] – en Izaäk, zijn zoon – een voorafschaduwing van de Zoon, de Messias.

6 En Abraham nam het hout voor het brandoffer en legde het op Izaäk, zijn zoon – een voorafschaduwing van “en zij namen Jezus en leidden Hem uit, dragende zijn kruis.”

7 “Zie het vuur en het hout. Waar is het lam voor het brandoffer?” Volgens de Griekse vertaling: “Waar is het schaap voor het brandoffer [‘geheel te verbranden offer’]?”

9 En hij bond Izaäk, zijn zoon. Hij liet niet merken dat hij op het punt stond hem te offeren, maar ging te werk alsof hij wilde zeggen: “Zo maakt men een lam vast, en zo legt men het op het hout, en zo neemt men het mes” – alsof hij het aan hem wilde voordoen.*

12 “Want nu hebt u laten zien dat u God vreest.” Dat wil zeggen, u hebt het de engelen en mensen laten zien.** Volgens de Griekse vertaling: “Nu weet Ik inderdaad.”

13 En zie, een ram zat met zijn hoorns vast in een tak. Volgens de Griekse vertaling: “zat vast in een sa’baqstruik.” Dit is een Hebreeuws woord dat moet worden opgevat als “vergiffenis en vergeving.” Mar Ephraim zegt: “Precies op dat ogenblik werd een boom vanuit de berg voortgebracht, en vanuit de boom een lam, want als de boom er al was geweest, zou Abraham geen hout hebben gekloofd en met zich mee hebben genomen [zie vers 3].”

14 En Abraham noemde de naam van die plaats De-Heere-Zal-Zien. Eerder had hij namelijk gezegd: “God zal zichzelf voorzien van een lam voor het brandoffer” [zie vers 8].

* Deze merkwaardige uitleg van vers 9, dat Abraham naar Izaäk deed voorkomen alsof hij hem slechts brandoffertje liet spelen om aanschouwelijk uit te leggen hoe je een offer brengt, is niet door Bar-Hebraeus zelf bedacht, maar bestond al veel langer in de Syrische traditie. In de negende eeuw had Isjo‘dad van Merv deze uitleg bijvoorbeeld al genoemd maar afgewezen: “Op dat moment was hij [Izaäk] zestien jaar oud. Het is dus onzin wat anderen beweren, dat toen Abraham Isaak vastbond, hij deed alsof hij een grapje met hem uithaalde: ‘Zo worden bokken nu vastgebonden wanneer ze worden geofferd.’” (M.F.G. Parmentier, Isaak gebonden, Jezus gekruisigd: Oudchristelijke teksten over Genesis 22, Christelijke bronnen 9 [Kampen: Kok, 1996], 114.)

** “U hebt het de engelen en mensen laten zien.” Waarschijnlijk bedoelt Bar-Hebraeus: Abraham hoeft het aan God zelf niet te laten zien, want die wist als de alwetende natuurlijk al dat Abraham God vreesde. 

Afbeelding: muurschildering in de tuin bij een koptisch-orthodoxe kerk in Sohag.

2 thoughts on “Genesis 22 volgens Bar-Hebraeus

  1. Pingback: Terugkeer uit ballingschap: Psalm 23 volgens Bar-Hebraeus | Willem-Jan de Wit

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.