Egypte

De toekomstmuziek van het referendum over de Egyptische grondwet

Bij de poort van ons seminarie in de Caïreense wijk Abbaseya komt de muziek al naar mij toe. Lopend richting het eind van de straat hoor ik dat het om vaderlandse liederen gaat. Op de hoek bij de megaspeakers is het geluid oorverdovend, maar het houdt de sfeer voor de wachtenden er wel in: aan de ene kant van de straat is het gebouw waar de mannen voor de grondwet kunnen stemmen, aan de andere dat van de vrouwen. Vooral de vrouwen zijn massaal opgekomen en staan in een lange rij te wachten, voor zover ik kan zien allemaal met hoofddoek. Ik zie vlaggetjes en één van hen houdt een portret van legerleider en Morsi-afzetter Sisi omhoog. Vlakbij is een hoek waar altijd verkiezingsspandoeken worden opgehangen en nu hangt daar de oproep voor de grondwet te stemmen. Naast de megaspeakers staat een tafel met kopjes: is dit handelswaar of gaat men de vrouwen straks wat te drinken aanbieden wanneer de wachtrij al te lang wordt? Ik wil het vragen, maar de feestmuziek is te luid om een gesprekje aan te kunnen knopen.

De man van het eettentje een paar honderd meter verderop is wel in voor een praatje. Hij heeft anderhalf jaar geleden voor Morsi gestemt en een jaar geleden voor Morsi’s grondwet, maar inmiddels is hij helemaal om. Waren Morsi en de moslimbroederschap aan de macht gebleven, zo vertelt hij me, dan hadden ze, onder het toeziend of althans toeluikend oog van Obama, terroristen de kans gegeven een grote basis op te bouwen op de Sinaï en was Egypte vervolgens wellicht in een burgeroorlog verzeild geraakt. Hij gaat nu vol overtuiging stemmen voor de nieuwe grondwet en hij weet wie de nieuwe president moet worden: Sisi—hij is de enige die voldoende macht heeft om Egypte nu goed te regeren.

Ik vraag hem of hij ook mensen kent die “nee” gaan stemmen. “Jawel,” zegt hij en hij roept zijn collega binnen. Die blijkt echter ook een overtuigde ja-stemmer en de buurman ook. “Maar serieus,” vraag ik, “ken je ook mensen die ‘nee’ gaan stemmen?” “Nee,” zegt hij, “wie tegen de nieuwe grondwet is, blijft vandaag thuis.”

Ik bedenk opeens dat ik nodig maar eens een nieuwe telefoonkaart moet kopen en weet toevallig een verkoper in de buurt die eerder liet blijken niets van Sisi te moeten weten. Ik ben benieuwd naar zijn verhaal, maar wanneer ik bij zijn zaakje kom, is hij er niet, en lijkt de jongen die me helpt niet direct in voor een politiek praatje.

De enige twee van wie ik nu weet dat ze niet gaan stemmen zijn, één van de sapschenkers en één van de bakkersjongens. Echter in beide gevallen is het niet omdat ze tegen de nieuwe grondwet zijn of zelfs de legitimiteit van het referendum als zodanig betwisten (dat zouden twee van elkaar losstaande zaken moeten zijn, maar ze vallen bij dit referendum voor velen vrijwel samen), maar omdat de één nu in militaire dienst zit en de ander de politieopleiding volgt: daarom hebben beiden momenteel geen stemrecht.

Wageeh Mikhail finger referendumVerschillende van mijn collega’s hebben ook reeds gestemd en hebben vol trots hun geverfde vinger laten zien: als je stemt, moet je je vinger in inkt dopen zodat je niet stiekum nog een keer kunt komen stemmen. Dat de nieuwe grondwet moet worden aangenomen staat vast (de meerderheid van de moslims en verreweg de meeste christenen willen het waarschijnlijk ook echt) en ben je toch tegen dan ben je eigenlijk bij voorbaat verdacht, maar het referendum zelf moet wel transparant democratisch verlopen.

Wanneer ik terug ben bij het eind/begin van onze straat en de speakers weer hoor, herinner ik me dat bij een eerdere stembusgang hier vriendelijke moslimbroederschapjongelui stonden te folderen die kiezers nog even uitlegden hoe en wat te stemmen. Van hen is nu geen spoor meer te bekennen. Zouden ze zelf nog geloven in hun idealen van toen of inmiddels ook met de nieuwe muziek meelopen, hopend dat er nu eindelijk een betere toekomst voor Egypte aan zal breken.

P1560201

Deze foto maakte ik twee maanden geleden in de marktbuurt in een ander deel van onze wijk. De vader van het jongetje stelde het nadrukkelijk op prijs dat ik zijn zoontje fotografeerde terwijl deze het viervingersymbool maakte. Ik plaats deze foto niet vanuit inhoudelijke affinititeit met de viervingerbeweging, maar wel als herinnering dat er in Egypte toch ook andere stemmen zijn dan de meerderheidsstem.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s