Egypte/Theologie

Citaten van paus Shenouda III over de geloofsbelijdenis

Hieronder enkele citaten uit Paus Shenouda III, Waarin geloven wij … (Amsterdam: Stichting Koptisch Orthodoxe Kerk in Nederland, 1999). In dit boekje behandelt de paus de geloofsbelijdenis (om precies te zijn: de geloofsbelijdenis van Nicea-Constantinopel, vaak kortweg geloofsbelijdenis van Nicea genoemd, die door alle kerken wordt aanvaard maar bij protestanten minder bekendheid geniet dan de “apostolische geloofsbelijdenis” oftewel “de twaalf artikelen van het algemeen ongetwijfeld christelijk geloof”).

[Pag. 7]: Omdat de kerk grote waarde hecht aan de geloofsbelijdenis, heeft zij haar gemaakt tot een onderdeel van de getijden, die gedurende de dag en de nacht gebeden worden. Het geloof vormt immers een essentieel element van ons geestelijk leven, niet alleen van onze overtuigingen.

[pag. 11, over de woorden “wij geloven”]: Neem bijvoorbeeld in ons dagelijkse leven de moderne wetenschappelijke ontdekkingen. Er zijn dingen die ons verstand accepteert, hoewel velen van ons die niet kunnen begrijpen of het zich kunnen voorstellen. Niet iedereen begrijpt bijvoorbeeld wat elektriciteit of telecommunicatie is, maar iedereen accepteert die dingen zonder ze te begrijpen. Zo weet ook niet iedereen hoe de computer werkt, maar hij wordt wel geaccepteerd.

[pag. 14]: De heilige Drieëenheid betekent niet een veelgodendom, maar meerdere eigenschappen in het wezen van de Éne God.
God is Wezen, Verstand en Geest. God is met Zijn Verstand en Zijn Geest één Wezen. De mens, die naar Gods beeld geschapen is, is een menselijk wezen met een verstand en een geest, en deze drie zijn één. Zo is het ook met vuur: de hitte en het licht, die door het vuur worden verspreid, behoren tot het wezen van het vuur en gedrieën vormen zij één geheel. De zon met zijn hitte en zijn licht is ook één geheel.
De Vader is de Godheid en de Zoon is de uiting van Gods wijsheid of het wijze Woord van God, Gods wijsheid (1 Kor. 1:23, 24). De heilige Geest is Gods Geest en het is duidelijk dat God en Zijn Geest één zijn en dat God en Zijn wijsheid één zijn.

Wij in een veelgodendom gelooft, gaat in tegen de logica van het begrip Godheid.
Als er meerdere goden zouden zijn, wie van hen is dan de sterkste? Als één van hen de sterkste is, dan is hij god en de anderen niet. Als ze allemaal dezelfde macht hebben, dan is elk van hen beperkt door de macht van anderen. Ieder heeft dan macht over alle wezens, behalve over degene die deelt in zijn goddelijkheid. Dus is niemand van hen god, omdat niemand almachtig is.

[pag. 83, 84, over de woorden “De Heilige Geest … Die voortkomt uit de Vader”]: Dit blijkt uit de woorden van Christus over de heilige Geest: “… de Geest der waarheid, die van de Vader komt …”

Onze katholieke broeders voegen hieraan toe: die voortkomt uit de Vader en de Zoon.
Deze toevoeging heeft verdeeldheid gebracht in de kerk, die tot op heden voortduurt. Christus heeft gezegd: “…de Helper, die Ik jullie zal zenden als Ik bij de Vader ben …” (Joh. 15:26) en ook: “… als Ik niet wegga, dan zal de Helper niet komen; maar als Ik heenga, zal Ik Hem naar jullie toezenden” (Joh. 16:7). Maar het is belangrijk dat wij weten dat:

Er is een groot theologisch verschil tussen voortkomen en zenden. Zenden vindt plaats binnen de grenzen van de tijd, maar voortkomen gebeurt van eeuwigheid af. (…)
Dus het feit dat Christus de Heilige Geest zond tot zijn leerlingen op Pinksteren, heeft niets te maken met het voortkomen van de heilige Geest uit de Vader van eeuwigheid af.

 De heilige Geest is de Geest van God; Hij is de Persoon die in de heilige Drieëenheid het leven vertegenwoordigt en God leeft door zijn Geest. De heilige Geest komt voort uit het goddelijke Wezen van eeuwigheid af, vóór de schepping en voordat er leerlingen waren tot wie de Heer zijn Geest kon zenden.

[pag. 99 en 101 over de woorden “Wij geloven in de … algemene en apostolische kerk”]: In deze tijd is het niet gemakkelijk om een oecumenisch concilie bijeen te roepen als gevolg van de verschillen in geloof tussen de kerken. Met Gods hulp is het misschien mogelijk om een concilie van alleen de orthodoxe kerken te houden. (…)

Wanneer een priester gewijd wordt, legt de bisschop hem de handen op en blaast over hem. De bisschop heeft deze wijding ontvangen van de aartsbisschop, de patriarch of van de paus, die dit op hun beurt van hun voorganger hebben gekregen tot aan de apostelen toe, die dezelfde kracht van Christus hebben gekregen. Dit bewijst de anciënniteit en authenticiteit van de apostolische kerken.
Maar vanwaar ontvangen de niet-apostolische kerken hun macht?

[pag. 104–5 over “één doopsel tot vergeving van de zonden”]: Het belang van het doopsel tot vergeving van zonden blijkt duidelijk uit het verhaal van de bekering van Saulus van Tarsus.
Toen Saulus onderweg was naar Damascus verscheen de Heer aan hem en Hij koos hem uit om voor Hem een instrument te zijn om Zijn Naam hoog te houden onder de volken (Hnd. 9:3–16). Tegen deze Saulus zeis Ananias van Damascus: “Wat aarzel je nu nog? Roep zijn Naam aan, laat je dopen en was je zonden af (Hnd. 22:16).
Deze grote man, die de apostel Paulus werd, had ondanks deze roeping de doop nodig om zijn zonden af te wassen. Zijn zonden waren nog niet weggewassen door de goddelijke roeping noch door zijn geloof.

In het doopsel verkrijgen wij de verdiensten van het bloed van Christus tot vergeving en worden alle zonden die bestonden voor de doop, zowel de erfzonde als onze persoonlijke zonden, vergeven. Omdat de erfzonde is vergeven, is het niet nodig om de doop te herhalen. Maar de zonden die wij na de doop hebben begaan, worden vergeven door het sacrament van Boete.

Ik onthoud me nu verder van commentaar. Het zal duidelijk zijn dat Koptisch-orthodoxe, Rooms-katholieke en protestantse christenen elkaar in principe kunnen vinden in de geloofsbelijdenis van Nicea-Constantinopel, maar dat paus Shenouda de geloofsbelijdenis op een aantal punten wel anders uitlegt dan dat protestanten gewend zijn dat te doen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s