Egypte

Seminarie-bloedbank

Laat ik het maar eerlijk bekennen: in mijn blog “Seminarie-buurtfeest” is een fout geslopen. Ik schreef: “In de Koptisch-Orthodoxe kerk schuin tegenover ons seminarie is binnenkort de gelegenheid bloed te doneren.” Dit had moeten zijn: “In ons seminarie zelf wordt een bloedbank gehouden.”

P1080674

Vrijdagmiddag om half één krijg ik een telefoontje: het bloed vloeit en we hebben een camera nodig om dat vast te leggen. Nu behoort fotograferen niet tot mijn takenpakket, maar ik begrijp dat dit een bijzonder moment is in het leven van het seminarie en vind het zelf ook wel leuk een paar kiekjes te schieten voor mijn weblog, en daarom besluit ik te gaan kijken.

Onderweg kom ik een student tegen die nog aarzelt of hij bloed zal afstaan. Het is de eerste keer voor hem en hij is een beetje bang, bekent hij. Ik vertel dat ik ook een beetje bang was toen ik in Amsterdam voor het eerst bloed gaf, maar dat het reuze meeviel. Maar ik wil hem niet dwingen, het is een kwestie van vrijheid.

P1080677

Het is lastig een eerlijke vergelijking te maken tussen de bloedbank in Amsterdam en die in ons seminarie. Het oogt hier allemaal wat primitiever, maar het is dan ook een mobiele opstelling voor één dag, terwijl het in 020 om een vaste opstelling op een vaste locatie gaat die elke dag wordt gebruikt. De feitelijke procedure van het bloedgeven wijkt slechts af op details. Onhygiënische toestanden zoals een injectienaald even met een doekje schoonvegen en dan in de volgende persoon prikken zijn ook hier niet aan de orde. Ik vraag me af waarom ik zelf geen bloed zou geven, en informeer of dat kan.

P1080715

In principe is het geen probleem, krijg ik te horen, maar in praktijk is er wel een lastige hobbel: de vragenlijst die je vooraf in moet vullen is alleen beschikbaar in het Arabisch. Een student die redelijk Engels kent, wil wel helpen, maar loopt al snel vast. De dokter die het geheel overziet, schiet te hulp. Ze spreekt de taal niet vloeiend en haar uitspraak niet optimaal, maar in elk geval beheerst ze de Engelse medische terminologie goed, beter dan ik zelf. Gelukkig heb ik in Amsterdam de vragenlijst vaak genoeg ingevuld om te weten dat ik op grond van die lijst nu gewoon bloed zou kunnen geven. Met wat heen en weer praten krijgen we alle vragen toch beantwoord en kan ik een handtekening zetten. Een opvallend verschil met Nederland is dat de vragenlijsten worden besproken waar iedereen bij is.

Mijn Hb-waarde wordt gemeten en er komt een veel hoger getal uit dan in Amsterdam, maar de broeder vertelt me dat het zo goed is. Wanneer ik het op Wikipedia nakijk, begrijp ik dat we in Nederland de Hb-waarde uitdrukken in mmol/l, maar dat in andere landen g/dl wordt gebruikt. Wanneer mijn bloeddruk is gemeten, mag ik op een stoel gaan liggen. In Amsterdam vult men eerst drie buisjes met bloed en daarna een zakje. Hier gebeurt het in omgekeerde volgorde. Bij het insteken en verwijderen van de naald vraagt men mij diep adem te halen, maar ik snap het Arabisch pas als de handeling is al verricht. Tijdens de bloedafgifte verzoekt men mij enkele keren een vuist te maken en dan mijn hand weer te ontspannen. Ik zeg dat men in Nederland een balletje heeft waar je in kunt knijpen. Dat blijkt men hier wel te kennen, maar niet iedereen houdt ervan en daarom gebruikt men het maar niet. Wanneer de naald eruit is, moet ik mijn arm een poosje de lucht in houden. Die houding kan ik me niet herinneren uit Nederland, maar het is ook geen probleem. Voordat ik van de stoel af mag, moet ik eerst een pakje sap leegdrinken. Uit Amsterdam herinner ik me gevulde koeken, zoute Tuc-biscuitjes, warme chocomel en de puzzeltjes in de Telegraaf, maar dat staat hier niet op me te wachten.

P1080684

Net als in Nederland krijg je geen geld voor je bloed. Dat is maar goed ook. In Nederland geef je bloed nadat je een oproepkaart hebt ontvangen en die wordt pas een maand of drie na de laatste afgifte verstuurd. Hier word je er wel op gewezen dat je de afgelopen drie maanden geen bloed mag hebben gegeven, maar er is geen systeem om het te controleren. Als men er geld aan kon verdienen, zou het voor arme Egyptenaren wellicht verleidelijk zijn vaker bloed te geven dan gezond is voor een mens.

Waarom geven mensen dan wel bloed? Een student vertelt me dat hij het leuk vindt om een nieuwe ervaring op te doen en dat hij het aardig vindt dat hij over een paar weken gratis de uitslag van een bloedanalyse krijgt thuisgestuurd. Het hoofdmotief vandaag is echter wel dat de studenten iets voor hun land willen doen.

P1080713

Een student vindt het bijzonder dat ik als buitenlander bloed geef voor Egyptenaren. Die opmerking leidt tot enig gesprek over bloedbanktheologie. Geef je bloed voor je land of voor je medemens. Is het kwestie van “Neêrlands bloed” en “Egyptisch bloed,” of zien wij alle mensen als “uit één bloede”? Ik kan me niet herinneren dat ik in Amsterdam ooit met anderen over motieven om bloed te geven heb gesproken. Het was een gemakkelijk altruïsme: ik woonde vlak naast de bloedbank en had het gevoel dat ik op deze manier zonder veel moeite iets voor een ander kon betekenen. Maar had ik het moeten benoemen als een “-liefde,” dan had ik zeker voor “naastenliefde” gekozen en was ik niet eens op het idee van “vaderlandsliefde” gekomen.

Hoe is dat deze vrijdag? Is het bloedbankpragmatisme? Als buitenlanders regelmatig bloed geven, voorkomt dat scheve ogen wanneer een buitenlander in een Egyptisch ziekenhuis ooit zelf bloed nodig zou hebben. Is het een symbolische daad? Wil ik laten zien dat ik van Egypte houdt? Wil ik tonen dat ik niet boven de Egyptenaren sta maar naast hen? Is het solidariteit met het seminarie en haar bewoners? Is het heimwee naar iets goeds uit Amsterdam? Is het een uiting van geloof in de eenheid van het menselijk geslacht? Doe ik het in het besef dat mijn bloed straks in het lichaam van een christen kan komen, maar evengoed in dat van een moslim, om mezelf eraan te herinneren dat me dat niets uit mag maken? Is bloed geven, alle andere motieven en de spontaniteit van het moment ten spijt, toch ook een uiting van naastenliefde?

Deze blog verscheen eerder onder de titel “je bloed geven” op http://weblogs.refdag.nl

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s